Các đại biểu tham gia toạ đàm “Sen trong đời sống văn hoá Việt”

Tham gia buổi tọa đàm có PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái; TS. Trần Hậu Yên Thế; TS. Trần Đoàn Lâm; Nhà sưu tập, kỷ lục gia bộ sưu tập sen Nguyễn Thị Thanh Tâm cùng các nhà khoa học, nhà nghiên cứu.

Toạ đàm “Sen trong đời sống văn hoá Việt” nhằm tôn vinh vẻ đẹp, giá trị của hoa sen trong đời sống văn hóa người Việt, góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Thủ đô.

Buổi toạ đàm diễn ra trong không gian nghệ thuật "Sen thư pháp" tại Bảo tàng Hà Nội với 4 nội dung chính: Sen trong đời sống văn hóa Việt; Sen trong mỹ thuật; Sen trong thi ca; Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt thông qua hình tượng hoa sen.

Theo đó, các nhà nghiên cứu văn hóa, nhà khoa học đã làm rõ vẻ đẹp và giá trị sen trong đời sống văn hóa Việt, sen trong mỹ thuật, sen trong thi ca, cũng như việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt thông qua hình tượng hoa sen.

Bàn về sen trong đời sống văn hoá Việt, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái cho rằng, sen có hai ý nghĩa, ý nghĩa về vật chất và ý nghĩa về tinh thần trong đời sống người Việt. Về vật chất, hoa sen, lá sen, củ sen, ngó sen, hạt sen... đều được sử dụng rộng rãi trong đời sống, đặc biệt hoa sen dùng để ướp trà tạo nên một ẩm thực tinh tế, cuốn hút. Hà Nội có sen hồ Tây nổi tiếng đẹp và thơm ngát, là nơi hấp dẫn đông đảo khách du lịch mỗi mùa sen nở.

Về giá tinh thần, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái, hoa sen là nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca, nhạc, họa, nghệ thuật biểu diễn... "Hoa sen thuộc về phương Đông, thuộc về mỹ học và biểu tượng của nhà Phật" - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái chia sẻ. Chính vì vậy, hoa sen hiện diện đời sống hàng ngày, gần gũi với đời sống người dân Việt Nam.

Nêu ý kiến tại tọa đàm, Tiến sĩ Trần Đoàn Lâm khẳng định, trong thi ca, sen là chất liệu cho rất nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, cho lĩnh vực âm nhạc. Theo Tiến sĩ Trần Đoàn Lâm: "Sen là đối tượng gợi cảm hứng, đem lại cảm hứng trong nghệ thuật, văn chương, thi ca Việt Nam. Hoa sen liên quan đến tình cảm quê hương, sen là biểu tượng cho vẻ đẹp của con người Việt Nam. Sen mang phẩm chất thanh cao, mang tính triết học rất cao, chứa đựng quan niệm triết học cả về không gian và thời gian".

Trong nghệ thuật tạo hình, hoa sen được rất nhiều nền văn hóa của các quốc gia lựa chọn để đưa vào đời sống nghệ thuật, tín ngưỡng. Còn ở Việt Nam, trên mọi vùng miền, hoa sen là cảm hứng trong nhiều loại hình nghệ thuật sáng tác từ xưa tới nay. Người ta thấy sen hiện diện ở các kiến trúc từ thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Những tác phẩm hoa sen được chạm khắc, tạo hình bởi những bàn tay khéo léo của người thợ. Đến ngày nay, dấu ấn vẫn còn rất nhiều ở các bảo vật, các di tích đình, chùa, lăng, miếu.

 Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá Việt thông qua hình tượng hoa sen, đang được nhiều tổ chức, cá nhân quan tâm. Trong đó, bà Trần Thị Thanh Tâm - Chủ nhiệm Quỹ hỗ trợ Bảo tồn Di sản văn hoá Việt Nam, đã có nhiều bộ sưu tập sen trong đời sống Việt. Bà đã đưa các tác phẩm lấy cảm hứng từ sen của mình tới trưng bày nhiều nơi, với nhiều chủ đề. Gần 20 năm thực hiện, bà cũng chiêm nghiệm ra, sen là một biểu tượng rất vi diệu, mang hồn cốt của văn hóa Việt Nam…

Bà Trần Thị Thanh Tâm - Chủ nhiệm Quỹ hỗ trợ Bảo tồn Di sản văn hoá Việt Nam cho biết thêm, trong một chuyến đi về nguồn vào tháng 7 về Quảng Trị, nhìn những đầm sen gần tàn, bà có những cảm xúc rất đặc biệt. Sau khi trở về Hà Nội, với sự hỗ trợ của Ban ảnh thuộc Thông tấn xã Việt Nam, bà đã tổ chức thành công cuộc thi ảnh về sen, thu hút hàng nghìn tác phẩm. Đây là những tư liệu quý giá. Càng nghiên cứu về sen sẽ càng thấy đây là mảng đề tài hấp dẫn. Đến nay, bà Trần Thị Thanh Tâm đã thực hiện 6-7 cuộc triển lãm sen trong đời sống văn hóa Việt nhưng vẫn thấy có thể tổ chức nhiều cuộc triển lãm cũng như thi sáng tác nhiếp ảnh về mảng đề tài này...

Trong khuôn khổ buổi tọa đàm, còn diễn ra nhiều hoạt động như: Trình diễn bộ sưu tập thời trang chủ đề Sen của nhà thiết kế Việt Phượng, tiệc trà sen, ẩm thực sen...

Minh Phương - An An